Linux

Linux jest uniksopodobnym systemem operacyjnym. Linux jest jednym ze znamiennych przykładów wolnego i otwartego oprogramowania (FOSS); będący jego bazą kod źródłowy może być dowolnie wykorzystywany, modyfikowany i rozpowszechniany.
Pingwin Tux - maskotka Linuksa narysowana przez Larry'ego Ewinga

Pierwsza wersja jądra Linuksa została udostępniona publicznie 17 września 1991 dla architektury IA-32 (popularnie zwanej PC). Do jądra dołączono narzędzia systemowe i biblioteki z projektu GNU aby otrzymać nadający się użytku system operacyjny. Z tego powodu powstała też alternatywna nazwa kompletnego systemu: GNU/Linux. Obecnie jest on udostępniany w formie licznych dystrybucji Linuksa, które składają się z jądra (niekiedy zmodyfikowanego w stosunku do oficjalnej wersji) i zestawu pakietów oprogramowania dobranego do różnorodnych wymagań.

Dziś Linux jest tak zawansowanym systemem operacyjnym, że jest używany na wielu serwerach www, ftp oraz wielu innych. Bardzo duży wybór oprogramowania oraz wszytsko za darmo jest dostepne powoduje szybki rozówj tego systemu. W zastosowaniach serwerowych przy odpowiednium skonfigurowaniu mamy wydajny system a do tego bardzo stabilny. Windows dogoni linuxa prawdopodobnie za 10 lat. To co najbardziej odstrasza od linuxa jest brak intuicyjnej obsługi a przede wszytskim inna filozofia działania niż windows.

Początkowym użytkownikm Linuxa polecam zapoznanie sie z tym systemem na maszynach wirtualnych. Oszczędza to sporo czasu i nerów przeznaczonych na instalację systemu. Jednym z przykładów maszyn wirtualnych jest InvisiPC opublikowany w na łamach pisma PC World Komputer w numerze 6/2007.

Historia rozwoju

Linus Torvalds, twórca jądra Linuksa

Historia Linuksa rozpoczęła się w 1991 roku, kiedy to fiński programista, Linus Torvalds poinformował o hobbystycznym tworzeniu przez siebie niedużego, wolnego systemu operacyjnego, przeznaczonego dla procesorów z rodzin i386, oraz i486.

Linus stworzył jednak tylko jądro, pełny system operacyjny potrzebował jeszcze shella, kompilatora, bibliotek, itp.. W roli większości z tych narzędzi użyto oprogramowania GNU,[4] co jednak w przypadku niektórych komponentów systemu wymagało poważnych zmian, niekiedy finansowanych przez Projekt GNU, niekiedy dokonanych już wcześniej przez Linusa Torvaldsa.

Dużo pracy wymagało także zintegrowanie systemu do postaci dystrybucji, które umożliwiały zainstalowanie go w stosunkowo prosty sposób. Jednymi z pierwszych były opublikowany 16 lipca 1993 Slackware Linux, czy założony miesiąc później Debian, nazywający siebie GNU/Linux.

Linux jest Wolnym Oprogramowaniem.

Wolność Linuksa oznacza to, że jest rozprowadzany wraz z kodem źródłowym, który możesz dowolnie zmieniać wedle swoich potrzeb. Inaczej mówiąc masz prawo do wykonania dowolnej ilości kopii Wolnego Oprogramowania, do przekazania tych kopii swoim znajomym, a także do nieograniczonej modyfikacji kodu źródłowego z zaznaczeniem, że musisz udostępnić swój zmieniony kod innym osobom. Te zasady opisuje dokładnie licencja na jakiej jest rozprowadzany Linux - Powszechna Licencja Publiczna GNU (z ang. General Public License).

Linux nie jest własnością żadnej firmy, czy osoby, zaś strona Linux.pl nie jest stroną producenta tego systemu - jest stroną o Linuksie. Linux należy do całej społeczności, tysięcy osób które go rozwijają od 1991 roku, kiedy to Linus Torvalds stworzył pierwsze jądro systemu. Sam Linus również nie jest właścicielem Linuksa (chociaż jest właścicielem znaku towarowego).

Jak zdobyć Linuksa? Kiedy chcesz "zdobyć Linuksa" zazwyczach myślisz o całej dystrybucji, dlatego warto zapoznać się z ważnymi definicjami:

Linux - formalnie oznacza jądro systemu, jednak większość ludzi zwykło nazywać w ten sposób całą dystrybucję (zobacz stronę jądra Linuksa: www.kernel.org)

Dystrybucja Linuksa (GNU/Linux) - jest kompletnym systemem operacyjnym, czyli jądrem wraz z zestawem niezbędnego do działania oprogramowania. Są dystrybucje zajmujące dyskietkę, a są i takie które zajmują kilka płyt DVD, wszystko zależy od ilości dołączonego oprogramowania - dystrybucja to nie tylko system, to również komplet gotowych programów, za pomocą których możesz pracować, grać, słuchać muzyki czy oglądać film.

W chwili obecnej dokładna ilość dostępnych dystrybucji nie jest znana - jest ich zapewne kilkaset. Jednak tylko kilka z nich jest w chwili obecnej najbardziej popularne i najczęściej używane. Zazwyczaj na każdej stronie www poszczególnych dystrybucji będziesz mógł bezpłatnie pobrać wybraną dystrybucję Linuksa.

Do najpopularniejszych obecnie dystrybucji należą:
Debian - http://www.debian.org
Ubuntu - http://www.ubuntu.com
Fedora - http://fedora.redhat.com
Mandriva - http://www.mandriva.org
openSUSE - http://www.opensuse.org
PLD - http://www.pld-linux.org
Slackware - http://slackware.com
Knoppix - http://www.knoppix.com
Gentoo - http://www.gentoo.org

Jeżeli chciałbyś poznać również inne dostępne dystrybucje zobacz największą stronę o dystrybucjach Linuksa: http://distrowatch.com. Znajdziesz tam również odnośniki do stron www opisywanych dystrybucji.

Wybrane dystrybucje możesz również ściągnąć z ogólnodostępnych serwerów FTP (np. ftp.task.gda.pl, sunsite.icm.edu.pl) lub za pomocą programów typu p2p (peer-to-peer).

Do ściągnięcia przygotowanych obrazów płyt (pliki z rozszerzeniem ISO) będziesz potrzebował dość szybkiego łącza, później zaś nagrywarki płyt CD (lub DVD) aby nagrać te obrazy na płyty. Kolejnym krokiem jest już tylko uruchomienie komputera z włożoną do napędu CD/DVD wcześniej przygotowaną płytą i instalacja.